Ìjọba àpapọ̀ àti ilé-iṣẹ́ Quaint Energy ti fọwọ́ sí àdéhùn ìfúnni iṣẹ́ (concession agreement) fún ìdàgbàsókè iṣẹ́ agbára omi tó ní megawatt mẹ́fà (6MW) ní Ikere Gorge Hydropower Project ní Ìpínlẹ̀ Oyo.
Gẹ́gẹ́ bí NAN ṣe ròyìn, àdéhùn náà tún ní àfikún fún Omi-Kampe Hydropower Project tó ní megawatt méjì (2MW) ní Ìpínlẹ̀ Kogi.
Nígbà àfọwọ́sí àdéhùn náà ní Abuja, Báyọ̀ Adelabu, Minisita fún Agbára, sọ pé iṣẹ́lẹ̀ yìí jẹ́ ìpẹ̀yà pàtàkì nínú àjọṣepọ̀ àwọn alábàápàdé nínú ilé iṣẹ́ agbára orílẹ̀-èdè láti ṣàtúnṣe, mú ìdàgbàsókè, àti pèsè ina tó peye, tó ní ìdúróṣinṣin, àti tó rọrùn fún gbogbo Nàìjíríà.
Ó tún sọ pé àjọṣepọ̀ yìí ń fi hàn pé ìjọba àpapọ̀, lábẹ́ ètò Renewed Hope Alákóso Bola Ahmed Tinubu, ní ìfaramọ́ gidi sí ìtúnṣe ilé iṣẹ́ agbára.
“Ilé iṣẹ́ agbára ni ọ̀kan pàtàkì nínú ètò ìtúnṣe ọrọ̀-aje orílẹ̀-èdè wa. Ìran wa dájú: láti pèsè ina tó dúróṣinṣin, tó rọrùn, tó sì peye, tó máa jẹ́ kó rọrùn fún ilé iṣẹ́, dá iṣẹ́ sílẹ̀, àti mú ìdàgbàsókè dé gbogbo agbègbè orílẹ̀-èdè,” ni Adelabu sọ.
Minisita náà ṣàlàyé pé àwọn iṣẹ́ agbára omi Ikere Gorge àti Omi-Kampe kọjá ohun tí wọ́n máa ń pè ní àdéhùn iṣẹ́ agbára omi lasán. Ó sọ pé àwọn ètò wọ̀nyí jẹ́ ìlànà amáyédẹrùn tí ń fìdí ìjọba àpapọ̀ múlẹ̀ nínú ìmú ìraye sí agbára pọ̀ sí i, àtẹ̀yìnwá ilé iṣẹ́ agbára àwọn ìpínlẹ̀, àti ìgbéga iṣẹ́ òwò àti ilé-iṣẹ́ nípasẹ̀ orísun agbára tó mọ́ àti tó tún ṣeé lò.
“Nígbà tí iṣẹ́ agbára omi wọ̀nyí bá pari, wọ́n ní agbára tó lágbára láti mú ina tó dájú dé àwọn àdúgbò tó yí wọn ká, láti ràn àwọn ilé iṣẹ́ tó ń dá ohun ọ̀gbìn sílẹ̀ lọ́wọ́, àti láti pèsè agbára fún ilé iṣẹ́ kéékèèké àti àwọn amáyédẹrùn àwùjọ,” ni minisita náà sọ.
Ó tún fi kún un pé iṣẹ́ agbára omi wọ̀nyí ní agbára láti tún ọrọ̀-aje àwọn abúlé àti àdúgbò Oyo àti Kogi ṣe, kó sì mú ìdàgbàsókè wọ̀lé síbi.
Adelabu sọ pé àfọwọ́sí àdéhùn náà tún fi hàn pé Minisítírì Agbára ń gbà pé ìdàgbàsókè orílẹ̀-èdè gbọdọ̀ jẹ́ tí ilé-iṣẹ́ aládàáni ń darí, tó jẹ́ ọ̀kan pàtàkì jùlọ fún ìdàgbàsókè pípẹ́ nínú ilé iṣẹ́ agbára Nàìjíríà (Nigerian Electricity Supply Industry – NESI).
Ó ṣàlàyé pé ipa ìjọba lónìí ni láti jẹ́ alábániṣépọ̀ tó ń rọrùn iṣẹ́ — nípasẹ̀ àkóso tó dá lórí òfin, àìyípadà ìlànà ìṣàkóso, àti àtìmọ̀ràn fún àwọn olùdókòwò nípasẹ̀ ìbáṣepọ̀ tó gbẹ́kẹ̀ lé àti àfihàn gbangba.
“Nípasẹ̀ àjọṣepọ̀ àárín ìjọba àti ilé-iṣẹ́ aládàáni bíi àdéhùn yìí, a ń ṣí ilẹ̀ sílẹ̀ fún ìdókòwò, ìmọ̀ ẹ̀rọ, àti àtúnṣe láti ọwọ́ ilé-iṣẹ́ aládàáni láti pèsè iṣẹ́ tó ní ipa taara lórí àwọn aráàlú àti láti mú ìdájọ́ agbára orílẹ̀-èdè lágbára,” ni Adelabu sọ.
“Mo fẹ́ lo àǹfààní yìí láti yìn Quaint Energy fún ìgboyà tí wọ́n fi nínú ilé iṣẹ́ agbára Nàìjíríà àti fún ìlérí tí wọ́n ṣe láti dá iṣẹ́ yìí sílẹ̀ ní ìbámu pẹ̀lú ìlànà àgbáyé nípa iṣẹ́ tó munadoko, ààbò, àti àbojútó ayé.”
Ó tún dúpẹ́ lọwọ Infrastructure Concession Regulatory Commission àti gbogbo àwọn alábàápàdé míì fún àtìlẹ́yìn wọn nínú bí àdéhùn náà ṣe tẹ̀síwájú gẹ́gẹ́ bí ìlànà àjọ Public–Private Partnership (PPP) orílẹ̀-èdè.
Minisita náà dáhùn pé àdéhùn yìí jẹ́ àmì àṣeyọrí míì nínú ilé iṣẹ́ agbára Nàìjíríà lábẹ́ ìjọba tó wà lónìí.
Nípa tirẹ̀, Fẹ́mí Adeyanju, Alága Quaint Energy, sọ pé ilé-iṣẹ́ náà yóò dá iṣẹ́ náà ṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí a ti fẹ́.
Ó fi kún un pé iṣẹ́ agbára omi yìí kì yóò kàn wúlò fún àwọn ará àdúgbò àti ìpínlẹ̀ tó wà nínú rẹ̀ nìkan, ṣùgbọ́n yóò tún jẹ́ àǹfààní fún gbogbo àwọn ará Nàìjíríà ní àpapọ̀.
