Àwọn aṣáájú tó ń gbé ìdásílẹ̀ Ìpínlẹ̀ Aba lókèèrè ti sọ pé ìpè wọn jẹ́ ìfilọ́ tó dára jù lọ nípa ètò ọrọ̀-aje lára gbogbo àwọn ìbéèrè ìdásílẹ̀ ìpínlẹ̀ tí wọ́n wà níwájú Ìgbìmọ̀ Asofin Orílẹ̀-Èdè, wọ́n sì tẹnumọ́ pé ìtàn rẹ̀ jinlẹ̀ gan-an, tí agbára ìṣòwò rẹ̀ sì dájú gan-an.
Nínú ìkéde àpapọ̀ tí Alága, Ọba Love Wogu, àti Akọ̀wé Gbogbogbo, Godfrey Ihechinyere Akara ti Ẹgbẹ́ Ìsọ̀kan Ìpínlẹ̀ Aba ṣe, wọ́n ṣàlàyé pé ìrìnàjò náà ni ìdààmú tó ti pé jùlọ nínú gbogbo ìpinnu ìdásílẹ̀ ìpínlẹ̀ ní Nàìjíríà, tí kò sì tíì dá duro títí di òní.
Wọ́n fi kún un pé ìsapá yìí kì í ṣe ìgbésẹ̀ ìṣèlú tó wáyé fún àkókò díẹ̀, ṣùgbọ́n ìjàkadì ọdún ọgọ́rùn-ún kan, tó dá lórí àwùjọ kan tó ní àṣà àti ìdánimọ̀ tirẹ̀ lọ́tọ̀.
“Ìrìnàjò náà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1915, nígbà tí àwọn alákóso Gẹ̀ẹ́sì àkókò ìjọba ológun wọn dá àwọn ènìyàn Asa, Ndoki, àti Ngwa pọ̀ sílẹ̀ sínú Aba Division,” ni ẹgbẹ́ náà sọ.
Ìpinnu ìṣèlú fún ìdájọ́ òmìnira bẹ̀rẹ̀ ní 1927, ṣùgbọ́n ìrìnàjò náà gba agbára tuntun ní 1983, nígbà tí Ìgbìmọ̀ Àsofin Orílẹ̀-Èdè nígbà ìjọba olómìnira fọwọ́ sí ìdíyelé ìdìbò fún Ìpínlẹ̀ Aba.
“Ìdìbò yẹn ni ìjàm̀bá ológun ọjọ́ 31 Oṣù kejìlá, 1983 dá dúró. Ìyàlẹ́nu ni pé gbogbo àwọn ìpínlẹ̀ míràn tí a dáhùn pọ̀ mọ́ Aba ní àkókò yẹn—Adamawa, Jigawa, Katsina, Kogi, Taraba, àti Enugu—ti dá sílẹ̀ títí di òní, ṣùgbọ́n Aba ni òun nìkan ló ṣẹ́ku.”
“Èyí kì í ṣe ìbéèrè àìlera, ṣùgbọ́n ìlérí tí a ti tún sọ lọ́pọ̀ ìgbà láti ọ̀dọ̀ àwọn alákóso orílẹ̀-èdè, tí a kò tíì mú ṣẹ,” ni ẹgbẹ́ náà fi kun un.
Láìka ìtàn rẹ̀ tó jinlẹ̀, ẹgbẹ́ náà tún sọ pé Aba jẹ́ agbègbè tó ni agbára ìṣòwò tó lágbára jùlọ ní gúúsù orílẹ̀-èdè. Agbègbè náà, tó dá lórí ìlú ńlá Aba metropolis àti Ọjà Ariaria International Market tó gbajúgbajà, ni ilé iṣẹ́ amáyédẹrùn àti ọjà àgbélébùú fún àwọn ohun èlò bíi bàtà, aṣọ, àti iṣẹ́ onímọ̀ ẹrọ.
Ìpínlẹ̀ Aba, gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti sọ, ni yóò di àkúnya ọrọ̀-aje tó ń pèsè ọjà àti iṣẹ́ fún gbogbo agbègbè Ìwọ̀-oòrùn àti Àárín Áfíríkà.
